Ευρωεκλογές 2019, η νέα γενιά και το τελευταίο στοίχημα της σοσιαλδημοκρατίας | Άρθρο του Γιάννη Δάλμα

Ο όρος millennials, ή Generation Y, περιλαμβάνει όσους γεννήθηκαν από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80 μέχρι και τα μέσα περίπου της δεκαετίας του ‘90. Κυρίαρχο χαρακτηριστικό αυτής της γενιάς είναι η ανασφάλεια, πράγμα τελείως δικαιολογημένο αν αναλογιστούμε πως αποτελεί την πρώτη γενιά μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που το μέλλον της προβλέπεται σαφώς πιο δυσοίωνο από των προηγουμένων, αν και θεωρητικά για λόγους οικονομικο-κοινωνικού και εκπαιδευτικού υπόβαθρου, θα έπρεπε να είναι καλύτερο.

Η Ιστορία όμως σπανίως κινείται γραμμικά και έτσι τεράστιο ποσοστό αυτής της γενιάς δεν έχει καμία πρόσβαση σε βασικά αγαθά, όπως εργασία, περίθαλψη και κατοικία. Αλλά και ευρύτερα, ένας στους τρείς νέους στην Ευρώπη αντιμετωπίζει σε καθημερινή βάση τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό, με το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα να είναι δύο στους τρείς. Η ανεργία των νέων στην Ευρώπη βρίσκεται σε υψηλότατα επίπεδα, με τον ευρωπαϊκό Νότο να βιώνει δραματικά ποσοστά. Στην Ελλάδα το ποσοστό ανεργίας των νέων (κάτω των 25 ετών) ανέρχεται στο 43,2%, με την Ισπανία και Ιταλία να ακολουθούν με 33,8% και 31,9% αντιστοίχως.

Η πτώση του βιοτικού επιπέδου των νέων και οι ζοφερές προοπτικές που διαγράφονται για το υπόλοιπο της ζωής τους δεν πρέπει να γίνονται αντιληπτά μόνο σε όρους μίας αρνητικής ποσοστιαίας μεταβολής. Συνιστούν τον ολικό και μόνιμο αποκλεισμό των νέων από την κανονικότητα. Αυτό όμως αποτελεί όνειδος για μια Ευρώπη της οποίας η Ιδρυτική Συνθήκη αναφέρει πως «Η Ένωση καταπολεμά τον κοινωνικό αποκλεισμό και τις διακρίσεις και προωθεί (μεταξύ άλλων) την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών».

Σε αυτό το εύφλεκτο συλλογικό ψυχολογικό πλαίσιο, η Ευρώπη αναδιατάσσεται με τους χειρότερους δυνατούς όρους. Οι δυνάμεις του λαϊκισμού και της ακροδεξιάς, με ασύγκριτο κυνισμό και πρωτοφανή οπορτουνισμό, υπόσχονται ως εναλλακτική την επιστροφή σε ένα ένδοξο παρελθόν, με τις συνέπειες να διαγράφονται οδυνηρές, σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον.

Το παράδοξο είναι πως ενώ οι δυνάμεις αυτές διακηρύττουν ότι θέλουν να αλλάξουν ριζικά το κατεστημένο, επενδύοντας στο φόβο και την ανασφάλεια των πολιτών, ειδικά των νέων, στην πραγματικότητα το μόνο που μπορούν να καταφέρουν στην καλύτερη περίπτωση, είναι να καταλήξουν να γίνουν οι ίδιοι το σύστημα που καταγγέλλουν. Δεν γίνεται άλλωστε να λύνεις μονίμως λάθος μια εξίσωση και να προσδοκάς ότι θα βγει ένα σωστό αποτέλεσμα.

Οι νέοι όμως μπορούν να αποτελέσουν την ελπίδα στην επέλαση των λαϊκιστών και της ακροδεξιάς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι το δημοψήφισμα για το Brexit. Θα περίμενε κανείς, ότι οι νέοι, αποκλεισμένοι από την αγορά στέγης και εργασίας θα ψήφιζαν μαζικά υπέρ της εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε., παρασυρμένοι από τις υποσχέσεις για άμεση βελτίωση των συνθηκών ζωής τους.

Κι όμως, η νέα γενιά αντιστάθηκε και ψήφισε κατά 75% υπέρ της παραμονής!

Αυτή τη νέα γενιά δεν μπορεί η Σοσιαλδημοκρατία να την αφήσει μόνη. Οφείλει να την εντάξει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της και των πολιτικών της προτάσεων, ξεκινώντας σήμερα κιόλας από το συνέδριο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Λισαβώνα.Μία ισχυρή και αξιόπιστη εκστρατεία από πλευράς μας πρέπει να ενσωματώνει την αλλαγή και την ανανέωση όχι μόνο σε επίπεδο προσώπων αλλά και πολιτικών, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά την ανασφάλεια των νέων και τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης, της διεύρυνσης των ανισοτήτων, των αυξανόμενων μεταναστευτικών ροών και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Κι ας μην ξεχνάμε ότι η επιτυχία των λαϊκιστών και των εθνικιστών μεγαλώνει κάθε μέρα στο γόνιμο έδαφος των πολιτικών αποτυχιών μας.

Με αυτά τα δεδομένα προσερχόμαστε τον επόμενο Μάιο στις πιο σημαντικές ευρωεκλογές από ιδρύσεως της Ένωσης. Η ενίσχυση των λαϊκιστών και της ακροδεξιάς, μπορεί να προκαλέσει κρίσιμο και ιστορικά θανάσιμο πλήγμα σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Οφείλουμε να προσπαθήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις για να αποτρέψουμε αυτό το ενδεχόμενο.

πηγή

Όχι άλλο δηλητήριο. Πνιγόμαστε | Άρθρο Του Νίκου Κασκαβέλη

Η χώρα βιώνει πολυδιάστατη κρίση. Αυτό πια το λένε όλοι και έχει γίνει κατανοητό. Ελάχιστοι παρέμειναν να πιστεύουν πως μόνο “λεπτομέρειες” δεν πάνε καλά. Πως κατ’ εξαίρεση τα πράγματα δεν δουλεύουν και για όλα φταίνε μερικοί δακτυλοδεικτούμενοι. Πως με 2-3 διορθωτικές κινήσεις, ίσως και με παραδειγματισμό ορισμένων, όλα θα πάνε καλά. Δυστυχώς τα πράγματα έχουν ξεφύγει κατά πολύ από αυτή τη φάση. Η κατρακύλα είναι συνεχής και είναι αμφίβολο πώς θα αναστραφεί ο κύκλος παρακμής.

Δεν θα εξετάσω εδώ τις συνήθεις διαστάσεις του δράματος. Δεν θα μιλήσουμε για την οικονομία και τις αναιμικές προοπτικές της. Για την ανεργία και την παρεπόμενη γάγγραινα της νέας μετανάστευσης. Για το δημογραφικό που εγγυάται ένα ακόμα ζοφερότερο μέλλον για την πατρίδα. Θα μιλήσω για κάτι πιο διάχυτο, που διαπνέει κάθε σχεδόν κοινωνική δραστηριότητα. Κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο, σύμπτωμα, μαζί και αίτιο των συνθηκών παρακμής και κοινωνικής διάβρωσης που ζούμε. Είναι κάτι ορατό στην καθημερινή δραστηριότητα, στον δημόσιο διάλογο, στις συναλλαγές. Μιλώ για το “δηλητήριο” που έχει διαποτίσει τις σχέσεις μας. Τελικά το ίδιο μας το μυαλό.

Είναι ένα δηλητήριο ύπουλο, που διεισδύει βαθιά και αλλοιώνει τους δεσμούς μας με την κοινωνία, τους συμπολίτες και συνανθρώπους μας, τελικά τον ίδιο μας τον δεσμό και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη ζωή. Βάση του έχει τη δυσπιστία, -στην καλύτερη περίπτωση- και έκφρασή του ο λόγος μίσους. Είτε αυτό εκφράζεται ευθέως, με κατάρες για “ψόφους” και άλλα παρόμοια, είτε συγκαλυμμένα με καυστική ειρωνεία και γενικώς παραινέσεις καταστροφής. Πότε φτάσαμε σε αυτό το σημείο; Ναι, βέβαια, η έκφραση “να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα” γεννήθηκε σε αυτόν τον τόπο για κάποιο λόγο. Όμως αυτό, όσο και αν ίσχυε ως νοοτροπία, δεν έπαυε να έχει κάτι το περιθωριακό, εξ ου και “αστείο”. Σήμερα μιλάμε για γενικευμένη κατάσταση.

Σαφείς ενδείξεις αυτής της κατάστασης έχει κανείς από την ενασχόληση με τη δημόσια σφαίρα. Είτε έμμεσα, μέσω κοινωνικών δικτύων, είτε πιο άμεσα αν έχει τη… γενναιότητα της ενασχόλησης με τα κοινά. Η ποσότητα “χολής” που εκτοξεύεται εναντίον δικαίων και αδίκων είναι πλέον μη διαχειρίσιμη. Η ατμόσφαιρα καθίσταται εξαιρετικά τοξική. Και αφορά κάθε σχεδόν διάσταση της κοινωνικής δραστηριότητας. Ακόμα και σε τομείς που δεν θα το περίμενε ίσως κανείς.

Διάβαζα χθες μια είδηση για πρόσφατη συνέντευξη του Γιάννη Αντετοκούνμπο, του Έλληνα αθλητή (γιού μετανάστη) που έχει κατορθώσει με τη δουλειά και τα φυσικά του χαρίσματα να φτάσει σε πρωτοφανή ύψη αναγνωρισιμότητας και αριστείας. Εκεί ο Γιάννης εξέφραζε την πικρία του για ρατσιστικό (έτσι τον εξέλαβε και ο ίδιος και πλήθος κόσμου και πάντως τα διεθνή ΜΜΕ, δικαστική κρίση δεν έχουμε) χαρακτηρισμό που εξαπολύθηκε ελαφρά τη καρδία κατά του επίσης σημαντικού αθλητή αδερφού του, Θανάση.

Τα σχόλια κάτω από την είδηση, σε μεγάλο αριθμό και ένταση, είναι απολύτως αποκαρδιωτικά. Ειρωνείες, χλευασμοί, κακίες. Σε ποιον; Σε κάποιον που είναι ήδη στον “Όλυμπο” και διαφημίζει τη χώρα σε κάθε άκρη του πλανήτη, όπως κανείς στο παρελθόν. Πιθανόν άλλοι, στον ίδιο ή σε άλλους τομείς, να το άξιζαν εξίσου ή και περισσότερο, αλλά η αδυσώπητη πραγματικότητα, αυτό λέει. Ο Γιάννης είναι ο απόλυτος πρεσβευτής της χώρας και αυτό από μόνο του θα άξιζε μιας άλλης αντιμετώπισης. Πέραν φυσικά της κινηματογραφικής πορείας και του αγώνα του. Αλλά αυτό ακριβώς εμπεριέχει έναν συμβολισμό, που για τους μπολιασμένους με τη νοοτροπία της “καταστροφής” (εκφράζεται ως μισανθρωπία, ρατσισμός, κακεντρέχεια, μικροψυχία, και άλλα παρόμοια), αποτελεί κόκκινο και δύσπεπτο πανί.

Προφανώς και δεν είναι αυτή η έκφραση της πλειοψηφίας. Προφανώς και όσοι ενστερνίζονται παρόμοιες ιδέες, που εκκινούν από φόβο ή μίσος, φωνάζουν περισσότερο. Έχουν όμως τη δύναμη να προκαλούν απελπισία σε κάποιον ευαίσθητο στα μηνύματα και προμηνύματα της Ιστορίας. Ο Γιάννης, απλό παράδειγμα. Άλλωστε ο ίδιος δεν πρόκειται να πληγεί από αυτό. Θα συνεχίσει να μεσουρανεί. Εμείς, εδώ, στη μιζέρια μας, τι κάνουμε είναι το ζήτημα. Ανέφερα το παράδειγμά του γιατί ο χώρος που κινείται, θεωρητικά, είναι πιο ανώδυνος. Θα έπρεπε να ενώνει. Αν πιάσουμε την πολιτική, εκεί βρισκόμαστε πλέον στα πρόθυρα ή και στον ήδη εκδηλωμένο εμφύλιο. Με συγκεκριμένα στρατόπεδα αλλά και γενικώς. Όλοι εναντίον όλων. Με θυμό εναντίον του άλλου και της κοινωνίας.

Κάτω από κάθε ανάρτηση επωνύμου πολιτικού, σχόλια ειρωνείας και χολής. Αποτρεπτικά της κάθε πρωτοβουλίας. Μηδενιστικά και υβριστικά, αγνοώντας (από άγνοια ή από πεποίθηση, μια και “τίποτε δε λειτουργεί”) ακόμα και νομικές συνέπειες. Μα ούτε αυτό το τελευταίο έχει τόση σημασία. Το τρομακτικό είναι αυτός ο μηδενιστικός λόγος, που κρύβει και μηδενιστική κοσμοθεωρία. Μια γενική ματαιότητα. Τίποτε δεν μπορεί να γίνει, όλα είναι μάταια, οπότε “στάχτη και μπούρμπερη”. Και φυσικά, η αντιμετώπιση αυτή εκτείνεται και σε λιγότερο “επώνυμους”. Σε νέους ανθρώπους που έχουν το “θράσος” να επιδιώκουν δημόσιο λόγο. Όχι, και αυτοί πρέπει να “αποκεφαλισθούν”. Να τους φύγει η διάθεση προσφοράς. Με ποιο δικαίωμα έχουν αυτοί ψήγμα έστω ελπίδας; Γιατί δεν τα βλέπουν και αυτοί όλα μαύρα και γιατί τολμούν να αρθρώνουν λόγο, υποστηρίζοντας μάλιστα και συγκεκριμένες θέσεις ή κόμματα;

Γιατί αυτό είναι το μεγαλύτερο σύμπτωμα. Ο διάλογος έχει εξοβελιστεί ως έννοια. Η αποδεκτή διαφωνία και η ανταλλαγή επιχειρημάτων. Όχι, εδώ αν διαφωνείς, η απάντηση είναι μόνο η ειρωνεία και ο χλευασμός. Η καταστροφή του “αντιπάλου”. Φαίνεται ανάγλυφα σε κάθε θέμα επικαιρότητας. Κοινωνικό, οικονομικό, εθνικό. Στρατόπεδα συνθημάτων και ολοκληρωτικού πολέμου. Δίχως γέφυρες. Και φυσικά, υπάρχουν πολλές αιτίες για αυτό, που πηγαίνουν βαθιά. Σχετίζεται και με την οικονομική κρίση και τις απάνθρωπες συχνά συνθήκες διαβίωσης, που δημιουργούν βασικά φόβο και γενικευμένη ανασφάλεια. Δεν είναι μόνο αυτό όμως.

Σχετίζεται και με τη διαπαιδαγώγηση της κοινωνίας από την ηγεσία της. Από τον δημόσιο λόγο από τα πλέον επίσημα χείλη, που σε κάθε δεύτερη φράση μόνο να κατηγορούν μπορούν και να διχάζουν. Που δεν μιλούν με λόγο δημιουργικό, για πολιτικές παραγωγής και οράματος, αλλά μόνο για “σκοτεινές ευθύνες” και για “μοχθηρούς ανθρώπους”. Που συντηρούνται και ζουν μόνο από την ολιστική, μανιχαϊστική αντιπαράθεση. Αυτοί κακοί, εμείς καλοί. Τέλος, χωρίς ανάγκη άλλου επιχειρήματος. Κι ας είναι αυτό φαύλος κύκλος.

Μιλάμε συχνά, όχι όσο θα έπρεπε, για τις πολιτικές που είναι αναγκαίες για την οικονομική ανάκαμψη. Πέρα και πάνω από αυτά όμως, θα έπρεπε να μας απασχολεί και η σχέση μας με τον “άλλο”. Η συμβίωσή μας σε αυτήν την κοινωνία, που είναι το σπίτι μας. Πώς και τι να χτίσουμε, έστω από την αρχή, αν δεν αντέχουμε ο ένας τον άλλο; Αν δεν μπορούμε να ενθαρρύνουμε τους νεότερους, τους άξιους, να βγουν μπροστά και τους κλείνουμε το δρόμο με κάθε τρόπο, με κάθε μας λέξη; Έτσι, δεν πάμε πουθενά. Δεν έχει και νόημα. Ακόμα και κάτι αξιόλογο να χτιστεί, σε δεύτερη φάση θα γκρεμίζεται. Ας ξανακούσουμε τον ποιητή. Είναι άμεση ανάγκη να μάθουμε πάλι “να κουβεντιάζουμε, ήσυχα και απλά”

πηγή

Ενας ελέφαντας στο δωμάτιο της Ευρώπης! | Άρθρο του Γιάννη Δάλμα

Τα στοιχεία για τη διεύρυνση των ανισοτήτων στην Ευρώπη σήμερα είναι σοκαριστικά και δεν επιδέχονται εφησυχασμούς και ημίμετρα από έναν πολιτικό χώρο που θέλει να λέγεται προοδευτικός. Παραθέτω ορισμένα δεδομένα, ενδεικτικά και μόνο:

Οι εισοδηματικές ανισότητες είναι μεγαλύτερες στην Ε.Ε. από ό,τι στις ΗΠΑ, αν θεωρήσουμε την Ε.Ε. ως μία ενιαία χώρα.

Περισσότεροι από 118,7 εκατομμύρια Ευρωπαίοι διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, συμπεριλαμβανομένων 26,9% των παιδιών και 17,4% των ηλικιωμένων. Το 5% των πλουσιότερων Ευρωπαίων κατέχουν σχεδόν το 40% του συνολικού ιδιωτικού πλούτου. Το 10% των Ευρωπαίων δεν μπορούν να θερμάνουν το σπίτι τους. Το χάσμα μεταξύ πόλεων και υπαίθρου μεγεθύνεται με τους πολίτες σε πολλές περιοχές να αισθάνονται εγκαταλειμμένοι.

Στην Ελλάδα το ένα τρίτο των νέων ενηλίκων βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης και ακολουθούν η Ιταλία και η Βουλγαρία.

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι αλλά εξηγούν το πώς και το γιατί η Ευρώπη βρίσκεται εν μέσω πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής κρίσης, κρίσεις οι οποίες αλληλοσυνδέονται και ανατροφοδοτούνται μεταξύ τους. Το διακύβευμα μεγάλο και οφείλουμε ή να δράσουμε τώρα αποτελεσματικά με προοδευτικές λύσεις ή δεν υπάρχει επιστροφή στην κοινωνική Ευρώπη που ξέραμε, με κίνδυνο να καταρρεύσει ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Οι Σοσιαλιστές στο Ευρωκοινοβούλιο αναγνωρίσαμε ότι το μοντέλο της ανάπτυξης που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα είναι μη βιώσιμο και αποφασίσαμε να λάβουμε δράση. Για αυτόν τον λόγο συστήθηκε τον Απρίλιο του 2018 η Ανεξάρτητη Επιτροπή για την Ευημερία και την Ισότητα (Independent Commission for Sustainable Equality). Τριάντα εξέχουσες προσωπικότητες, πολιτικοί, εμπειρογνώμονες, ακαδημαϊκοί και στοχαστές από όλη την Ευρώπη συμμετείχαν στην Ανεξάρτητη Επιτροπή, το έργο της οποίας υποστήριξε επιπροσθέτως ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών εταίρων, μη κυβερνητικών οργανώσεων καθώς και οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών.

Η Ανεξάρτητη Εκθεση είναι το αποτέλεσμα μιας πολύμηνης προσπάθειας διαβούλευσης, στοχασμού και διαλόγου.

Η έκθεση, που παρουσιάστηκε την προηγούμενη Τρίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε συνέντευξη Τύπου, παρουσία του Udo Bullmann Προέδρου της Ομάδας των Σοσιαλιστών και των συμπροέδρων της επιτροπής, Λούκας Κατσέλη και Poul Nyrup Rasmussen, πρώην πρωθυπουργού της Δανίας, εισηγείται πάνω από 100 ριζοσπαστικά προοδευτικές προτάσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περιγράφοντας παράλληλα ένα νέο μακροπρόθεσμο όραμα για μια πραγματικά δίκαιη και υπεύθυνη κοινωνία του 21ου αιώνα, μια κοινωνία στην οποία ο καθένας θα μπορεί να έχει ένα αξιοπρεπές μέλλον, μια κοινωνία η οποία θα σέβεται τον κάθε πολίτη αλλά και τον ίδιο τον πλανήτη μας, τον οποίο οφείλουμε επειγόντως να προστατεύσουμε.

Από τους κεντρικούς στόχους είναι να μειωθεί ο αριθμός των ανθρώπων που είναι εκτεθειμένοι στον κίνδυνο της φτώχειας κατά 25 εκατομμύρια έως το 2030 και κατά επιπλέον 50 εκατομμύρια μέχρι το 2050.

Δεν μπορεί να βάζουμε στόχους βελτίωσης των ενεργειακών αποδόσεων για το 2030 και το 2050 και να μη βάζουμε στόχους για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των ανθρώπων.

Είναι σημαντικό πως η συζήτηση για τις μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η Ευρώπη μόλις άνοιξε και είναι πλέον στα χέρια των προοδευτικών δυνάμεών της να εφαρμοστούν απέναντι στις συντηρητικές δυνάμεις, οι οποίες είναι κυρίως υπεύθυνες για τις αυξανόμενες ανισότητες, την άνοδο των λαϊκιστών και εθνικιστών και την αμφισβήτηση της ίδιας της δημοκρατίας.

Το αποτέλεσμα των επόμενων ευρωεκλογών θα κρίνει εν πολλοίς είτε την αρχή ενός καινούργιου μοντέλου, είτε την παραμονή στο bussiness as usual, με ανεξέλεγκτες καταλήξεις. Εμείς θα παλέψουμε για το πρώτο, με πάθος και αισιοδοξία!

πηγή

“Στο καλό” κυρία Μέρκελ (ή το τέχνασμα της Μέρκελ και ο Μακιαβέλι) | Άρθρο του Παναγιώτη Βλάχου

Η καγκελάριος Μέρκελ αποφάσισε να παραιτηθεί από την ηγεσία του CDU, μέσα στον ερχόμενο μήνα. Πολλοί υποστηρίζουν ότι στην πορεία θα αναγκαστεί είτε να παραδώσει και την καγκελαρία στο νικητή των εσωκομματικών εκλογών είτε να οδηγήσει τη χώρα της σε πρόωρες εκλογές.

Σε μια εποχή ‘τεράτων”, η αποχώρηση της Μέρκελ μετά από 13 χρόνια προκαλεί ήδη ανασφάλεια σε αρκετούς φιλο-ευρωπαϊστές. Οι ίδιοι όμως παραβλέπουν ότι παρά την αναντίρρητα γενναία στάση της στο Προσφυγικό και στο Brexit και τον σθεναρό αντίλογο σε Τραμπ και Πούτιν, έχει την κύρια ευθύνη για τη βαθιά οικονομική κρίση που προκαλεί διαρκώς μετασεισμούς στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Οι Γερμανοί της καταλογίζουν έλλειψη οράματος και τολμηρών μεταρρυθμίσεων. Αναλαμβάνοντας το τιμόνι της χώρας από τον σοσιαλδημοκράτη Σρέντερ, έδρεψε τους καρπούς της κοινωνικής συμφωνίας για συγκράτηση των μισθών, που μετέτρεψε τη Γερμανία από ασθενή της Ευρώπης σε εξαγωγικό κολοσσό. Η εμμονή στο μηδενικό έλλειμμα στέρησε αναγκαίες δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές σε φτωχότερες περιοχές της χώρας, ενώ είναι παροιμιώδης η αδράνειά της απέναντι στην τεχνολογική επανάσταση και στις αλλαγές που αυτή φέρνει στις εργασιακές σχέσεις και στον οικονομικό ανταγωνισμό εντός της χώρας της.

Δυστυχώς, την τσιγκουνιά της Γερμανίας και τους πολιτικούς μικροϋπολογισμούς της Μέρκελ τις πλήρωσε η Ευρώπη, μαζί και εμείς. Στην περίπτωση της Ελλάδας και ιδιαίτερα στην αρχή της κρίσης, οι περικοπές δεν ήταν ποτέ αρκετές, η αναδιάρθρωση του χρέους προσέκρουε σε διαρκές βέτο, η κακοφωνία έστελνε τα κεφάλαια των καταθετών του ευρωπαϊκού Νότου στις γερμανικές τράπεζες, το ΔΝΤ αντικατέστησε την Κομισιόν και το Eurogroup το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το δόγμα “ο καθένας να κοιτά το σπίτι του” διαψεύστηκε από τις εξελίξεις. Τα κράτη δεν είναι νοικοκυραίοι, ούτε έχουν τους ίδιους θεσμούς. Για να εξάγουν κάποιοι, άλλοι πρέπει να εισάγουν. Τα πλεονάσματα των δε, είναι τα ελλείμματα των δε, σε μια ατελή οικονομική ένωση.

Το άδειασμα των ευρωπαϊκών οργάνων όμως δεν ήρθε μαζί με ένα τολμηρό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων στην ευρωζώνη. Από τη μία πάγωσε κάθε πρόταση για κοινό προϋπολογισμό, ευρω-ομόλογο ή Κοινοβούλιο για τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης. Και από την άλλη νομοθέτησε τιμωρητικά δημοσιονομικά σύμφωνα νεκρανασταίνοντας ανιστόρητα τη μεσοπολεμική λιτότητα για τις υπερχρεωμένες χώρες, που χρειάστηκαν περίπου μια δεκαετία για να συνέλθουν, με σημαντικές πληγές στη δημοκρατία και στο κοινωνικό τους κράτος. Ας μη λησμονούμε ότι ήταν η πρώτη που άνοιξε ανεύθυνα τη ντουλάπα του εθνικισμού μιλώντας για Έλληνες, Ισπανούς και Πορτογάλους, “που κάνουν πολλές διακοπές και παίρνουν συντάξεις νωρίς”.

Με δυο λόγια, κανονικότητα και λιτότητα για τους έξω, συναίνεση με σοσιαλδημοκρατικές πινελιές στο εσωτερικό. Κάπως έτσι θα μπορούσε να συνοψίσει κανείς τις πολιτικές της, για τις οποίες ο Ευρωπαίος ιστορικός του μέλλοντος δεν θα είναι γενναιόδωρος. Όπως είπε και ο γερμανός φιλόσοφος Ούλριχ Μπεκ, λίγο πριν αφήσει το μάταιο τούτο κόσμο, “η Μέρκελ τελειοποίησε μια μορφή “αθέλητης κυριαρχίας. Η εξουσία της βρίσκεται στην αναποφασιστικότητά της, στην αναβολή και άρνηση των πιστώσεων. Με τον τρόπο αυτό, η άνοδος της Γερμανίας στην ηγεσία της Ευρώπης προωθείται και αποκρύπτεται ταυρόχρονα. Αυτό είναι το τέχνασμα που τόσο καλά ξέρει να χειρίζεται η Μέρκελ, και θα μπορούσε να προέρχεται από χειρόγραφα του Μακιαβέλι”.

Θέμα της Κυριακής 11.11.2018

Θα σώσει η Αυτοδιοίκηση τη χαμένη τιμή της πολιτικής; | Άρθρο του Παναγιώτη Βλάχου

Ώρες ώρες είναι να απελπίζεσαι από το πόσο στον κόσμο της παραμένει η ελληνική πολιτική ζωή. Ακόμη και χωρίς μνημόνια, αλλά με διεθνή επιτροπεία, η δεκαετής σχεδόν κρίση δεν λέει να τελειώσει ως νοοτροπία και αντίληψη. Ο διχασμός παραμονεύει στη γωνία. Ο εμφυλιοπολεμικός λόγος αναζωπυρώνεται με την πρώτη ευκαιρία.

Τα καθημερινά δελτία Τύπου των δύο μεγάλων κομμάτων είναι γεμάτα εχθρικά επίθετα για τον πολιτικό αντίπαλο. Υπουργοί σχολιάζουν την αποτυχία τους μεταθέτοντας την ευθύνη στους πολίτες ή στους υφισταμένους τους. Ο πρωθυπουργός προσβάλλει Έλληνα πολίτη από το βήμα της Βουλής σε μια αποτυχημένη απόπειρα χιούμορ. Σκάνδαλα, ράσα και προεκλογικές παροχές είναι το τρίπτυχο μιας παρακμιακής καθήλωσης σε ένα μικρόκοσμο, που τροφοδοτείται από τις επιδιώξεις λίγων στις μερικές εκατοντάδες τετραγωνικά που ενώνουν τις πλατείες Συντάγματος και Κολωνακίου.

Φαίνεται ότι βγήκαμε από την κρίση χωρίς κάποια βασικά συμπεράσματα ή έστω κάποιου είδους επιθυμητή συμβατότητα με άλλες χώρες που τη γλίτωσαν. Δεν είναι τυχαίο ότι η μεγάλη πλειοψηφία των συνανθρώπων μας θεωρεί ότι η πολιτική λειτουργεί ως ένα σύμπαν με δικούς του κανόνες και συνθήκες συναλλαγής, διαφθοράς και αλληλο-εξυπηρετήσεων.

Υπάρχει όμως και ο χώρος της τοπικής αυτοδιοίκησης. Εκεί τα πράγματα μάλλον είναι διαφορετικά. Ίσως γιατί εκεί σκάνε τα πρώτα κύματα της κοινωνικής ωρίμανσης ή οι κρίσεις της καθημερινότητας. Από το 2010, που λειτούργησε ο “Καλλικράτης” και παρά τα προβλήματά του, περιφέρειες και δήμοι υποκατέστησαν και συμπλήρωσαν πολλές από τις λειτουργίες του κεντρικού κράτους, ενώ δημιουργήθηκαν νέοι θεσμοί και υπηρεσίες για την προστασία των ασθενέστερων. Αν βέβαια το κράτος έλυνε τα χέρια της Αυτοδιοίκησης, θα λυνόντουσαν και περισσότερα προβλήματα. Και σίγουρα θα γλιτώναμε και ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και ταλαιπωρία, αν αποκεντρώναμε την πλειοψηφία των κρατικών υπηρεσιών και αφήναμε την κεντρική κυβέρνηση να σχεδιάζει και να αξιολογεί τις πολιτικές της. Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία.

Η ιστορία όμως που έχει σημασία είναι ότι σήμερα η σημερινή κεντρική πολιτική απογοητεύει τους πολίτες. Οι προσδοκίες όμως δεν θα μείνουν ορφανές. Πολλές θα στραφούν προς την τοπική αυτοδιοίκηση. Έχουμε δει ότι ένας καλός δήμαρχος, που διαδέχεται έναν άλλο καλό δήμαρχο, μπορούν μαζί να κάνουν τη διαφορά και να αλλάξουν αντιλήψεις, να βάλουν τους πολίτες στο παιχνίδι, ώστε να προστατεύουν την πόλη τους από πισωγυρίσματα.

Δυστυχώς αυτή η ‘συνέχεια’ δεν συνέβη στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Μια καλή θητεία διακοπτόταν από οπορτουνιστές ή όσους έψαχναν εφαλτήριο για την κεντρική πολιτική σκηνή. Όμως η παρακαταθήκη Καμίνη και Μπουτάρη, με όσα αρνητικά και αν τους προσάψει κανείς, είναι μια βάση για να χτίσει κανείς. Απέδειξαν ότι μπορεί μια δημοτική αρχή να εκφράζει έμπρακτα προοδευτικές αρχές και πολιτικές. Και ότι προφανώς είναι σημαντικό να αλλάζουν οι λάμπες και να μαζεύονται τα σκουπίδια στην ώρα τους, αλλά είναι εξίσου σημαντικό να σέβεσαι το δημόσιο χρήμα, να μεριμνάς για όσους δεν έχουν ένα πιάτο φαγητό, να τα βάζεις με τους νεοναζί και να ανοίγεις τους πολιτισμικούς και οικονομικούς ορίζοντες της πόλης σου.

Κάθε δήμαρχος πρέπει να κρίνεται από τις συνθήκες που καλείται να διαχειριστεί. Τώρα πια στη μεταμνημονιακή Ελλάδα, δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα έχουν ακόμη πιο σημαντικό ρόλο. Ούτως ή άλλως, με τον “Κλεισθένη”, κανείς δεν θα περισσεύει την επόμενη μέρα. Ρεαλιστές και ιδεαλιστές θα πρέπει να συνεργαστούν για το καλό των πόλεων, αλλά και για τη χαμένη τιμή της πολιτικής, έτσι όπως την χρεοκοπούν καθημερινά οι σημερινοί κυβερνώντες.

Πρώτο Θέμα, 25.11.2018

Το “καθαρό μυαλό” του Α.Τσίπρα: Οι αυταπάτες συνεχίζονται | Άρθρο του Νίκου Κασκαβέλη

Όσο πλησιάζουμε στις εκλογές, βλέπουμε να ξετυλίγεται το κυβερνητικό αφήγημα με το οποίο θα οδηγηθούμε σε αυτές.

Με την πίεση των δημοσκοπήσεων, αλλά και τη λαϊκή δυσαρέσκεια που αποτυπώνεται παντού -από αποτελέσματα εκλογών σε φορείς, έως τη δυσχέρεια ανεύρεσης υποψηφίων στις τοπικές εκλογές, αλλά και ανεύρεσης πρόθυμων υπερασπιστών της Κυβέρνησης σε παρέες κάθε είδους- να διαμορφώνουν ένα δυσμενές περιβάλλον, η Κυβέρνηση επιδιώκει να εμφανίσει τη δική της πραγματικότητα, προκειμένου να περιορίσει τις απώλειές της. Και η καθημερινότητα, δίνει πολλές αφορμές για να διαπιστώσουμε τη διπλή εκδοχή της πραγματικότητας. Από τη μια τα αμείλικτα γεγονότα και από την άλλη την επικοινωνιακή προπαγάνδα του Μαξίμου.

Μεγάλη αφορμή για συζήτηση παρείχε η πρόσκληση του κ. Τσίπρα στο Συνέδριο του ιστορικού μεν, παραπαίοντος δε, SPD στη Γερμανία. Πέρα από τη φιλολογική συζήτηση περί της σοσιαλδημοκρατικής στροφής ή όχι του ΣΥΡΙΖΑ, η ομιλία του Πρωθυπουργού προκάλεσε μεγάλη συζήτηση. Κι ακόμα και στα σημεία που δέχθηκε χειροκροτήματα από εκείνους που τα κρίσιμα χρόνια 2010-2015 τον κοιτούσαν με έκπληξη, ενδεχομένως και εχθρότητα, για όσα υποστήριζε, οι αντιφάσεις και η έλλειψη λογικής και ιστορικής συνοχής ήταν κραυγαλέα.

Το αν ο ΣΥΡΙΖΑ ρέπει προς τη σοσιαλδημοκρατία, ακόμα και αν έχει θεωρητικό ενδιαφέρον, αφού τον κόσμο αμφίβολο πόσο τον ενδιαφέρει, είναι ένα ζήτημα πραγματικό. Αφορά τις πολιτικές που εφαρμόζει. Τις συμμαχίες που συνάπτει. Τις μεθοδεύσεις που προκρίνει για τη διατήρηση της εξουσίας και τη σπίλωση των πολιτικών του αντιπάλων που κατ’ όνομα μόνο εγκαλεί για μη επίδειξη δήθεν συναίνεσης. Ποιος; Εκείνος που αρνήθηκε κάθε διάλογο και που δεν ψήφισε τίποτε όσο ήταν στην αντιπολίτευση, ακόμα και τους ευεργετικούς νόμους που αργότερα εφάρμοσε ως “ευαγγέλιο”. Τελικά, είναι και θέμα αισθητικής.

Ο συνεταίρος λοιπόν των ΑΝΕΛ και του κ. Καμμένου (τον οποίον προτίμησε κατ’ επανάληψη σε κάθε είδους διένεξη ή σε κάθε δίλημμα πχ για τη διακυβέρνηση), ο προσχωρήσας στο “δόγμα Πολάκη”, ο θεσμικά υπεύθυνος για όσα γίνονται στη Δικαιοσύνη και οι ίδιες οι Ενώσεις Δικαστών καταγγέλλουν, ποια σοσιαλδημοκρατία ορέγεται; Άλλωστε, πονηρά κινούμενος, ουδέποτε έχει ο ίδιος δηλώσει ευθαρσώς πως ανήκει ή επιθυμεί στο μέλλον να συμπράξει με τη συγκεκριμένη οικογένεια. “Ριζοσπαστική αριστερά” λέει ο τίτλος του κόμματος, άσχετα αν και αυτή η οικογένεια τον έχει επίσης με ένταση αποκηρύξει (πχ Μελανσόν, Podemos, αλλά και οι εγχώριοι πρώην σύντροφοί του). Το ρόλο της σταδιακής του, ρητορικής, “κανονικοποίησης” τον έχει αφήσει σε καλοθελητές αναλυτές, που σώνει και καλά, με το στανιό, θέλουν να τον επιβάλουν ως τέτοιον στην κοινή γνώμη. Μα, ας το πει πρώτα ο ίδιος. Ύστερα, κι αφού δούμε πράξεις, το ξανασυζητάμε.

Είπε όμως ο Πρωθυπουργός, μιλώντας για το πολύ ζοφερό εκείνο διάστημα του 2015, πως το “καθαρό του μυαλό” ήταν εκείνο που τον βοήθησε να πάρει τις σωστές αποφάσεις. Μάλιστα. Δηλαδή, έως εκείνο το σημείο του Ιουλίου, παραδέχεται πως δεν έπαιρνε σωστές αποφάσεις. Γιατί εκείνος τις πήρε όλες τις κρίσιμες αποφάσεις. Αυτές πχ που οδήγησαν σε ένα διχαστικό και παράνομο δημοψήφισμα, το αποτέλεσμα του οποίου, σύμφωνο με τη δική του προτροπή και τον παθιασμένο αγώνα, ο ίδιος αγνόησε. Αυτές που οδήγησαν σε κλείσιμο και πλήρη απαξίωση των Τραπεζών, σε ανάγκη υπαγωγής σε 3ο Μνημόνιο και σε υπογραφή απίστευτων αποφάσεων που οι –δαιμονοποιημένοι από τον ίδιο- προηγούμενοι ούτε καν διανοούνταν  (Υπερταμείο 99 χρόνια κλπ, ΕΚΑΣ κλπ). Αυτές που χρέωσαν 100 ή περισσότερα δισ. στις επόμενες γενιές Ελλήνων και δέσμευσαν σε ασφυκτικές πολιτικές τις επόμενες Κυβερνήσεις έως το 2060.

Ξέχασε φαίνεται ο Πρωθυπουργός. Ιδίως, πως στο τραγικό αδιέξοδο οδήγησαν οι δικές του αποφάσεις. Οι ψευδαισθήσεις ή “αυταπάτες” του, όπως τις έλεγε. Γιατί δεν βρέθηκε στο οδυνηρό αυτό δίλημμα από “πράξη Θεού”. Ήταν η δική του πολιτική, όχι στιγμιαία όπως παρουσιάζουν, αλλά με διάρκεια 5 ετών, που νομοτελειακά οδήγησε στη στιγμή αυτή. Της βίαιης σύγκρουσης με την πραγματικότητα. Τα προηγούμενα χρόνια, στις αντίστοιχες επιλογές των προηγούμενων, που επίσης πιέζονταν, με δημόσια οικονομικά πολύ δυσχερέστερα, ο ίδιος επέλεγε την εύκολη ρητορική. Της καταγγελίας. Των εύκολων λύσεων και της ρήξης. Αφού όμως κατάφερε τον αληθινό του στόχο, την ανάληψη της εξουσίας, μετά ήρθε και η ώρα των αποφάσεων. Και εκεί κατάλαβε, με κόστος ολέθριο ήδη για τη χώρα, πως η επιλογή της καταστροφής δεν ήταν πραγματική.

Και τι έγινε όμως μετά τη στροφή στον ρεαλισμό δήθεν; Άρχισαν οι αποφάσεις με “καθαρό μυαλό”; Ας δούμε τι έχουμε, τρία και πλέον χρόνια μετά: Μια χώρα εκτός αγορών, δίχως χρηματοδοτική στήριξη από τους εταίρους. Μια χώρα αναιμικής ανάπτυξης, με “αιμορραγία” δυναμικών στρωμάτων διεθνώς. Μια οικονομία στραγγαλισμένη από την υπερφορολόγηση, δίχως επενδύσεις, χωρίς Τράπεζες στην ουσία και με ετοιμόρροπο ασφαλιστικό. Μια χώρα σε μια τόσο ευαίσθητη γεωγραφική περιοχή, με προκλήσεις στις σχέσεις με τους γείτονες και με τραγικές συνθήκες στα υψηλότερα κλιμάκια της ηγεσίας στα αντίστοιχα Υπουργεία (αποπομπή Κοτζιά, προσωπικά “παιχνίδια” Καμμένου στην εξωτερική πολιτική, αλλά και σχετικά με την κυβερνητική σταθερότητα). Και βέβαια μια χώρα με υπονομευμένους θεσμούς εσωτερικά, με την ασφάλεια του πολίτη σε καθημερινή δοκιμασία και τη γενικότερη ανομία και αίσθηση αυθαιρεσίας σε επίπεδα εκτός κανονικής ευρωπαϊκής χώρας.

Σε αυτό το περιβάλλον και αντί να είμαστε μάρτυρες πραγματικών πολιτικών ανασυγκρότησης της χώρας και της οικονομίας γινόμαστε ακόμα μια φορά μάρτυρες της Κυβερνητικής στρατηγικής. Επικοινωνία και Άγιος ο Θεός. Όλα για τη μακροημέρευση και για τους πηχυαίους τίτλους. Τίποτε για την ουσία. Βαφτίζουν το κρέας ψάρι παντού και προσπαθούν να πείσουν πως οι τίτλοι που σκαρφίζονται ισοδυναμούν με τις παλαιές πολιτικές που επί χρόνια υπόσχονταν. Τρανό παράδειγμα, το θέμα με την Εκκλησία, που θα το βρούμε ξανά μπροστά μας. Γενικά, υποσχέσεις παντού, επιδοματική λογική ομηρείας κοινωνικών ομάδων και καταγγελτικός λόγος εναντίον “φαντασμάτων”, επιπέδου άλλων δεκαετιών. Η εργαλειακή αντίληψη και χρήση θεσμών και μέσων βρίσκεται σε πλήρη αποθέωση και οδηγεί σε απαξίωση ακόμη και τα “άγια των αγίων” της Πολιτείας, όπως η Συνταγματική αναθεώρηση.

Η χώρα βρέθηκε και στο παρελθόν σε παρόμοιες καταστάσεις. Την περίοδο πχ 2007-2009 κι ενώ διεθνώς υπήρχε χαλασμός, εδώ η τότε Κυβέρνηση, για να σώσει την επιρροή της, εξακόντισε τις δαπάνες και οδήγησε σε αδιέξοδο. Κι έστω πως τότε, παρά τα καμπανάκια, δεν είχαμε την εμπειρία. Προερχόμασταν άλλωστε από πολυετή ευημερία και ανάπτυξη. Πιστεύαμε πως έτσι θα είναι πάντα. Τώρα; Μετά από 9 χρόνια σε βαθιά κρίση, δεν αποκτήσαμε εμπειρία; Τόσα και τόσα υπέστησαν οι πολίτες και εν τέλει τα δημόσια οικονομικά, παρά τις αλχημείες, έχουν καλύτερη εικόνα; Θα κάνουμε τα ίδια;

Το δίλημμα είναι σαφές. Είτε θα ασχοληθούμε σοβαρά με την ανασυγκρότηση οικονομίας και κοινωνίας και θα πάμε δυναμικά μπροστά, είτε θα δώσουμε μία και θα γκρεμίσουμε και όσα απέμειναν. Οι Κυβερνητικού χειρισμοί εσχάτως και όσο βαίνουμε προς εκλογές, δείχνουν διάθεση επανάληψης των χειρότερων πρακτικών μας. Είμαστε μάρτυρες της νέας υπονόμευσης της χώρας. Η βόμβα πυροδοτείται και πάλι. Και οι διεθνείς ενδείξεις, ξανά δυσοίωνες. Πολλοί μιλούν για νέα διεθνή κρίση σύντομα. Θα μας βρει έτοιμους ή ένα βήμα από την ολοσχερή κατάρρευση; Και αυτή τη φορά δεν χωρεί συγχώρεση. Θα έπρεπε να έχουμε μάθει. Και αν όχι το πολιτικό σύστημα, ίσως η κοινωνία. Σύντομα, θα έχει την ευκαιρία να το δείξει.

πηγή

Οι κοινωνικές ανισότητες και η τύχη της Κεντροαριστεράς | Άρθρο του Παναγιώτη Βλάχου

Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, η ανισότητα ήταν μια συνηθισμένη κατάσταση. Όπως αναφέρει και ο Johan Norberg στο βιβλίο “Πρόοδος – 10 Λόγοι για να ανυπομονούμε για το μέλλον”, από το 1 έως το 1820 μ.Χ., το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε μόνο κατά 50%. Τα ποσοστά ακραίας φτώχειας σε χώρες όπως η Γαλλία, Βρετανία, ΗΠΑ άγγιζαν το 40-50% του πληθυσμού, ενώ στη Σκανδιναβία και στη Γερμανία, το 60-70%. Με άλλα λόγια, το να είσαι άστεγος, επαίτης και στο κατώφλι του άλλου κόσμου γύρω στα 40, ήταν μια συνηθισμένη κατάσταση.

Όλα αυτά άλλαξαν με την βιομηχανική επανάσταση. Η καινοτομία του αυτοματισμού επέτρεψε στην παραγωγή να εκτιναχθεί και στο κεφάλαιο να αρχίσει να συσσωρεύεται. Το εργατικό κίνημα δημιουργείται δίπλα σε θεσμούς όπως η Εταιρία Περιορισμένης Ευθύνης και η Ασφάλεια Ζωής.
Ο Μαρξ είναι ο πρώτος που αντιλαμβάνεται την κοινωνική σύγκρουση που επωάζει η ανισότητα των βιομηχάνων με τους εργάτες, του κέρδους δηλαδή με το μισθό. Όμως είναι τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της δυτικής Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας (SPD) που καλούνται να αποφασίσουν στο δίλημμα “επανάσταση ή μεταρρύθμιση”. Αποφασίζουν το δεύτερο.

Έτσι, η πίεση που ασκεί το εργατικό κίνημα στους εργοδότες πετυχαίνει κάτι μοναδικό: την ‘κοινωνικοποίηση” του καπιταλισμού. Το πρώτο εθνικό σύστημα υγείας εμφανίζεται στη Γερμανία το 1883, η πρώτη εθνική σύνταξη στην ίδια χώρα το 1889 και στη Γαλλία το 1910, η καθολική κοινωνική ασφάλιση στη Σουηδία το 1913, το πρώτο οικογενειακό επίδομα στη Νορβηγία το 1948.

Οι περισσότερες από αυτές τις μεταρρυθμίσεις προωθούνται από συντηρητικά κόμματα στην προσπάθειά τους να αυξήσουν την παραγωγικότητα της εργασίας και την βιομηχανική παραγωγή. Αντιλαμβάνονται ότι η προστασία του εργαζόμενου, η αναγνώριση δικαιωμάτων, η δημοκρατική αντιπροσώπευση και ο εξανθρωπισμός του καπιταλισμού είναι το διαβατήριο για την κοινωνική συμβίωση.

Τα 40 περίπου χρόνια που ακολούθησαν το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα εργατικά και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα κυριαρχούν. Και χρησιμοποιούν τέσσερα βασικά εργαλεία για να καταπολεμήσουν την ανισότητα και την εξαθλίωση: προοδευτική φορολόγηση με επιδόματα, επιδίωξη της πλήρους απασχόλησης, κεντρικός σχεδιασμός και κρατικοποιήσεις, συλλογικές διαπραγματεύσεις και αύξηση της επιρροής των συνδικάτων στον καθορισμό των μισθών. Όταν όμως οι οικονομίες ανοίγουν, το διεθνές εμπόριο διευρύνεται, οι τράπεζες αναδιανέμουν τον πλούτο μέσα από τα στεγαστικά δάνεια και το κεφάλαιο ταξιδεύει από χώρα σε χώρα, οι παραδοσιακές βιομηχανίες καταρρέουν και τα παραπάνω εργαλεία σκουριάζουν.

Σα να μη φτάνουν αυτά, έρχεται και η αυτοματοποίηση, η εκθετική καινοτομία και η ρομποτική να απειλήσει εκατοντάδες επαγγέλματα. Άλλα θα καταργηθούν, άλλα θα αλλάξουν. Οι χαμένοι πια της παγκοσμιοποίησης δεν είναι μόνο οι βιομηχανικοί εργάτες, αλλά και οι μισθωτοί, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες, οι συνταξιούχοι, οι προσοντούχοι νέοι.

Οι ανισότητες σήμερα και διευρύνονται και πολλαπλασιάζονται σε κάθε τομέα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής, ιδιαίτερα στο Βόρειο Ημισφαίριο που γερνά και φοβάται όλο και περισσότερο τους “ξένους”. Η νέα εποχή αντανακλάται ήδη στην εργασία: μικροδουλειές, εργαζόμενοι φτωχοί, έμφαση σε δεξιότητες, το τέλος της καριέρας.

Ελλάδα και Ευρώπη βρίσκονται μπροστά σε μεγάλα προβλήματα, παρά τον επιφανειακό εφησυχασμό. Η ανισότητα δεν τιθασσεύεται μόνο με εθνικά μέσα. Αντί να μιλάνε διαρκώς για το “ελάχιστο”, οι προοδευτικοί πρέπει να βγουν μπροστά και να μιλήσουν για τα συστατικά μιας δίκαιης και ευημερούσας ευρωπαϊκής κοινωνίας που θα ζει περισσότερο και καλύτερα. Ειδικά στην Ελλάδα, η τύχη της Κεντροαριστεράς είναι συνδεδεμένη με τη μεταμνημονιακή μας πορεία.

*Δημοσιεύτηκε στο Πρώτο Θέμα το Σάββατο 27.10.2018

Η Μαύρη Διεθνής της Ακροδεξιάς | Άρθρο του Παναγιώτη Βλάχου

Στην εποχή του Διαδικτύου είμαστε ακόρεστοι καταναλωτές ειδήσεων και πληροφοριών. Αφιερώνουμε σε αυτές περίπου 7,5 ώρες την ημέρα, σύμφωνα με τους ειδικούς. Κάποιες από αυτές περιέχουν δόσεις παραπληροφόρησης ή είναι εντελώς ψευδείς. Στη σύγχρονη δημοσιογραφική και πολιτική αργκό, οι ψευδείς ειδήσεις και η «μετα-αλήθεια» μπαίνουν συχνά στην ίδια πρόταση με την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, την έξοδο της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση, την άνοδο της Ακροδεξιάς στη Γαλλία και στη Γερμανία κ.λπ. Πολιτικές, δημοσιογραφικές, ακόμη και οικονομικές καριέρες, όπως είδαμε πρόσφατα με τη φούσκα της Folli Follie, χτίζονται πάνω στο ψέμα, στη διαστρέβλωση, στην παραποίηση της αλήθειας.

Η χώρα μας, για παράδειγμα, συνέχισε να υπογράφει μνημόνια, καθώς την απόκρυψη των στατιστικών στοιχείων για το έλλειμμα το 2009 διαδέχθηκαν τα Ζάππεια και το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Αν το καλοσκεφτούμε ψύχραιμα, οι στιγμές που κράτησαν την Ελλάδα σχετικά όρθια την τελευταία οκταετία ήταν μάλλον εκλάμψεις συνειδητοποίησης μέσα σε ένα περιβάλλον παραλογισμού, υπερβολών και ψεύδους.

Ωστόσο, η παραπληροφόρηση και η προπαγάνδα δεν είναι νέα φαινόμενα. Ισα-ίσα που μια «μετα-αλήθεια» που αντέχει στον χρόνο μπορεί να γίνει θρησκεία, δόγμα ή ουτοπία. Οπως είχε πει κάποτε ο μετρ της χιτλερικής προπαγάνδας, ο Γκέμπελς, «το ψέμα που λέγεται μια φορά παραμένει ψέμα, ενώ το ψέμα που λέγεται χιλιάδες φορές γίνεται αλήθεια». Οι μεγάλες ουτοπίες του κομμουνισμού και του ναζισμού δεν θα είχαν καμία τύχη αν δεν κινητοποιούσαν εκατομμύρια πιστούς μελλοθάνατους με μηχανισμούς ακραίας προπαγάνδας. Ακόμη και ο φιλελευθερισμός, όπως έχει γράψει κατά καιρούς ο φιλόσοφος Τζον Γκρέι, στηρίζεται στην ουτοπία του Διαφωτισμού και στην ψευδαίσθηση ότι η Ιστορία είναι γραμμική και το ανθρώπινο είδος θα εξελίσσεται όσο κατακτά τη γνώση.

Από μια ανθρωπολογική οπτική, φαίνεται ότι το ανθρώπινο είδος προτιμά την εξουσία από την αλήθεια. «Οι άνθρωποι ζούσαν πάντα μέσα στη μετα-αλήθεια. Η εξουσία μας εξαρτάται από τη δυνατότητά μας να δημιουργούμε και να πιστεύουμε μύθους», έγραψε σε ένα πρόσφατο άρθρο του ο Γιούβαλ Χαράρι, συγγραφέας του δημοφιλούς βιβλίου «Homo Sapiens».

Γιατί τα γράφουμε όλα αυτά; Γιατί βρισκόμαστε ήδη σε μια προεκλογική περίοδο που μας προϊδεάζει για τις ακρότητες που θα ακούσουμε τους επόμενους μήνες. Το ίδιο θα συμβεί και στις ευρωεκλογές, όπου η Μαύρη Διεθνής της Ακροδεξιάς ετοιμάζει τη μεγάλη αντεπίθεση, χωρίς κανέναν οίκτο για την αλήθεια, τη φιλελεύθερη δημοκρατία και τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Δυστυχώς, το ευρωπαϊκό κατεστημένο και η συστημική διανόηση θεωρούν ότι η ταμπέλα της μετα-αλήθειας και του λαϊκισμού που προσδίδουν στον αντίπαλο αρκεί για να κρατούν το σκήπτρο του ορθού λόγου για να κερδίσουν τον πόλεμο.

Ωστόσο χρειάζονται μεγαλύτερη προσπάθεια, αυτογνωσία και κινητοποίηση από τις προοδευτικές πολιτικές ηγεσίες, τα κόμματα και, κυρίως, τα ΜΜΕ αν θέλουμε να συνεχίσουμε να ζούμε σε κοινωνίες που σέβονται ελευθερίες και δικαιώματα. Δεν είμαστε καταδικασμένοι να δίνουμε μάχες μέσα στο ψέμα. Η σωστή αναλογία, εξάλλου, αλήθειας και μυθολογίας είναι ικανή να κινητοποιήσει εκατομμύρια ανθρώπους για καλό σκοπό. Η Ευρώπη το έχει ανάγκη για να βγει από την επικίνδυνη οικονομική ορθοδοξία που την οδηγεί στα βράχια.

πηγή

Ήρωες με φόρμες | Άρθρο της Παυλίνας Σπανδώνη

Κυριολεκτικώς, τα ζώα δεν γιορτάζουν ποτέ, ούτε την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων. Αλλά και να γιόρταζαν, θα αργούσε πολύ να έρθει αυτή η μέρα.

Άγρια, αδέσποτα, κατοικίδια ή παραγωγής, τα περισσότερα ζώα ζουν μέσα σε συνθήκες πολύ χειρότερες από αυτές για τις οποίες τα προορίζει η φύση τους: σε κινδύνους και αγριότητα που έχουν σαν αφετηρία την ανθρώπινη δράση. Λίγα τυχερά από αυτά διατηρούν, προσωρινά, το δικαίωμα να ζήσουν πλήρεις ζωές στους βιότοπους που γεννήθηκαν. Οι ιστορίες είναι καθημερινές και χιλιάδες: τα σκοτώνουμε για να διασκεδάσουμε, καταστρέφουμε τα καταφύγιά τους για να φτιάξουμε οικόπεδα ή φοινικέλαιο -χωρίς το οποίο ξαφνικά δεν ζούμε – τα βασανίζουμε, τα αρπάζουμε και τα κακοποιούμε.

Παρόμοια εικόνα επικρατεί στις πόλεις. Εδώ τα ελάχιστα τυχερά είναι εκείνα που αντάλλαξαν τη ζωή στο δρόμο με έναν καναπέ, σταθερό φαγητό, ανθρώπινη παρέα και περίθαλψη. Για τα αδέσποτα, η πόλη παραμένει ανελέητη κρατώντας τις ίδιες αναλογίες με εκείνες των ανθρώπων. “Κάποιοι πεινάνε και κάποιοι όχι” όπως απλά μου είπε κάποτε μια ηλικιωμένη πλανόδια πωλήτρια.

Άλλα πόσοι βλέπουν αυτή τη διαφορά και πόσους αφορά;

Μάλλον λίγοι. Για αυτό τη σημερινή ημέρα γιορτάζω εκείνους που αντιστέκονται στην πράξη. Που δείχνουν ζωντανά ότι υπάρχει και άλλος τρόπος ύπαρξης και συνύπαρξης ανθρώπων και ζώων.

Στην κυρίαρχη κουλτούρα, είναι σχεδόν ηρωισμός να παίρνεις το μέρος του “αναλώσιμου”. Να ακούς κριτική από τους καναπεδάτους και να μην τους απαντάς για να μην βλάψουν τα ζώα όταν εσύ φύγεις, να βγαίνεις με χιόνι για τάισμα για να μην πεθάνουν –γιατί ξέρεις ότι εκείνα σε περιμένουν, να ανοίγεις το σπίτι σου και τη ζωή σου για να χωρέσει μια ψυχή ακόμα. Να υποκαθιστάς το κράτος το οποίο έχει πλήρη ευθύνη για την ευζωία τους. “Ευζωία”, τι απίθανη λέξη!

Ο Όσκαρ, πριν αρρωστήσει, ζούσε σε κάποιο σπίτι. Η Δανάη τον βρήκε πεταμένο στον δημοτικό σκουπιδοντενεκέ. Ήταν ζωντανός αλλά μετρούσε ώρες. Το ένα αυτί του το είχαν ήδη φάει τα ποντίκια. Τον μάζεψε, τον πήγε στη γιατρό. Τα έξοδά του τα κάλυψε ο Βασίλης. Έβαλαν αγγελία υιοθεσίας: 3 κιλά ενήλικο σκυλί, υποσιτισμένο, με μισή ξερή προβιά – μισό τρίχωμα, φαλακρά σημεία και φοβικό. Ένα χάλι. Είδα την αγγελία και τον πρότεινα στον Μιχάλη. Περίμενα ότι δεν θα του αρέσει, ότι θα θέλει ένα πιο όμορφο. Ο Μιχάλης ταράχτηκε από την ιστορία του και τον έκανε αμέσως οικογένειά του. Σήμερα, 4 αγκαλιές και έναν χρόνο μετά τον σκουπιδοντενεκέ, ο Όσκαρ κοιμάται στην αγκαλιά του και είναι ένας κούκλος 14 κιλών.

Κάπως έτσι, απλά, μεγαλώνει η αλυσίδα των ανθρώπων που αντιστέκονται. Με μικρές πράξεις σταθερής καλοσύνης. Δεν φοράνε όλοι οι ήρωες μπέρτα. Συνήθως φοράνε φόρμες, ρούχα γραφείου ή παράταιρες κλαρωτές φούστες και, όχι, δεν έχουν λύσει όλα τα άλλα τους προβλήματα.

Αλλά ο κύριος λόγος που δεν φοράνε «μπέρτα», είναι γιατί δεν νιώθουν ήρωες. Ίσως φανεί περίεργο αλλά οι περισσότεροι δεν νιώθουν καν υποχρεωμένοι να το κάνουν. Δεν είναι κάποιο βασανιστικό “καθήκον” που τους οδηγεί. Γιατί έχουν περάσει πλέον στη χαρά να προσφέρεις κάπου από όπου ξέρεις ότι δεν θα σου επιστραφεί ποτέ κανένα αντάλλαγμα σε χρήμα, φήμη ή ψήφο. Αυτός ο απελευθερωτικός τόπος είναι και ο μόνος πιθανός τόπος γιορτής, κάθε μέρα του χρόνου.

πηγή

Τα παιδιά στο “Περίπτερο 12” της Δ.Ε.Θ. | Άρθρο του Παναγιώτη Βλάχου

Όσοι πάνε στη Θεσσαλονίκη, αξίζει να επισκεφτούν δύο περίπτερα της φετινής Δ.Ε.Θ.. Το ένα φιλοξενεί μεγάλες επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στις ΗΠΑ και δραστηριοποιούνται και στην Ελλάδα. Το άλλο σφύζει από τον δημιουργικό παλμό 100 περίπου νεοφυών επιχειρήσεων και πρωτοβουλιών, που παρέχουν υπηρεσίες με αιχμή την τεχνολογία.

Ανάμεσα στους λοκατζήδες του Πάνου Καμμένου, τα κρατικά περίπτερα, τα χοτ ντογκ και τους ντόπιους εμπόρους, τα δυο περίπτερα ξεχωρίζουν και αισθητικά, αλλά και ως ένα πολιτικό παράδοξο: συμβαίνουν επί των ημερών μιας κυβέρνησης που εξελέγη με το ανεκδιήγητο ‘πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης’, διαπαιδαγωγήθηκε με τον αντιαμερικανισμό και βασίζει την πολιτικη της επιβίωση στην πολιτική οικονομία της φτωχοποίησης, μέσω της υπερφορολόγησης και της αποθάρρυνσης κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας. Αλλά όποιος ψάχνει για συνέπεια λόγων και έργων σε αυτόν τον κυβερνητικο συνασπισμό, έπαιξε και έχασε.

Κάπως έτσι, σκέφτηκαν ότι πρέπει να δείξουν ότι χτίζουν γέφυρες με την επιχειρηματική κοινότητα και τους startuppers, αυτούς δηλαδή που οι καλοπληρωμένοι κομματικοί τους υπάλληλοι και δημοσιογράφοι στολίζουν κατά καιρούς ως κληρονόμους, ελίτ, εκμεταλλευτές κ.α. Στην δήθεν Αριστερά της σαμπάνιας, των εφοπλιστών και των εκατομμυριούχων συνδικαλιστών, δύσκολα χωρά ο νους ότι πέντε πιτσιρικάδες θα βάλουν από ένα χιλιάρικο για να υλοποιήσουν μια ιδέα, που μπορεί να τους φέρει χρήματα, αλλά θα τους μάθει όσα δεν τους μαθαίνει το σχολείο και η οικογένεια: πίστη, όραμα, συνεργασία, θαρρος στην αποτυχία και στην επιτυχία.

Στο καλά οργανωμένο περίπτερο λοιπόν που φιλοξενεί τις νεοφυείς επιχειρήσεις, θα συναντήσει κανείς εκατοντάδες νέους, που αρνούνται να εγκαταλείψουν το καράβι “Ελλάδα”. Λογισμικά που προλαμβάνουν ασθένειες, φορητά data centers που ‘χωράνε’ σε ένα κουτί τα δεδομένα ενός υπουργείου, ρομπότ και τρισδιάστατοι εκτυπωτές που εξοικειώνουν μαθητές στην 4η βιομηχανική επανάσταση, θήκες κινητών και αξεσουάρ από φύκια, σένσορες για σύγχρονους αγρότες, προμηθευτές κρασιών χωρίς μεσάζοντες, προσωποποιημένη φροντιδα για ηλικιωμένους, παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας, συστήματα για συνεργασία τουριστικών πρακτόρων και εκατοντάδες άλλες προσπάθειες, που μπορουν να αλλάξουν τον προσανατολισμό και του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.

Άλλοι με δικά τους χρήματα, άλλοι με στήριξη από γονείς και φίλους, άλλοι από προγράμματα του πανεπιστημίου και με τη βοήθεια θερμοκοιτίδων ή (σπανιότερα) ειδικών τραπεζικών προγραμμάτων, δείχνουν το μέλλον με ταπεινότητα, εργατικότητα και αυτοπεποίθηση απέναντι στο ελληνικό κράτος που δαπανά μόνο το 0.8% (έναντι του ευρωπαϊκού 2%) σε έρευνα και ανάπτυξη, αρνείται να διαθέσει δημόσια δεδομένα, είναι ουραγός στους δείκτες ψηφιακής οικονομίας και πρωταθλητής στο διοικητικό χάος. Σηκώνουν το ανάστημά τους απέναντι και στους μικρομεσαίους επιχειρηματίες που κλείνουν ή χάνουν πελάτες, επειδή αρνούνται να καινοτομήσουν και να εισαγάγουν πληροφοριακά συστήματα στη λειτουργία τους. Στέλνουν ένα μήνυμα στις “στεγνές” πια τράπεζες, που είχαν για χρόνια τα αυτιά τους κλειστά σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία. Και σηκώνουν το χέρι στο απέναντι περίπτερο, στους “μεγάλους” από τις Η.Π.Α. και την Ελλάδα και τους ζητούν συνεργασία για να μεγαλώσουν, να αναπτυχθούν, να βγουν από τα σύνορα.

Παρά τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού λίγες ώρες αργότερα, είναι βέβαιο ότι οι περισσότεροι από τους νέους στο “Περίπτερο 12” δεν περιμένουν σχεδόν τίποτε από το κράτος. Ίσα ίσα που θέλουν την ησυχία τους. Δεν έχουν άδικο, αλλά η αλήθεια είναι ότι τα κλειδιά για το μέλλον δεν τα κρατά μόνο ο Τσίπρας ή ο Μητσοτάκης, αλλά οι ίδιοι. Και όσοι σκέφτονται και πρωτοπορούν, όπως αυτοί. Τα παιδιά στο “Περίπτερο 12” μας μαθαίνουν ότι η καινοτομία απελευθερώνει όταν παράγει κέρδος αλλά κυρίως, ενσωματώνει δημόσια αξία. Στο χέρι τους είναι να πολιορκήσουν την πολιτική και να της αλλάξουν πορεία.

“Δημοσιεύτηκε στο Πρώτο Θέμα στις 16.09.2018”