Διλήμματα της παγκοσμιοποίησης και το ευρωφεντεραλιστικό όραμα του Ποταμιού | Νικήτας Κωνσταντινίδης

Ομιλία στο 2ο Συνέδριο του Ποταμιού | 27.02.2016

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Απόψε θα σας μιλήσω φορώντας διάφορα καπέλα (πολτικός επιστήμονας, μέλος της κίνησης «Μπροστά», μέλος της κοινότητας Λονδίνου και υποψήφιος βουλευτής της Α’ Πειραιά και Νήσων). Το αναφέρω αυτό ως ενδεικτικό μιας νές κοινωνικής οργάνωσης στη βάση πολλαπλών και αλληλοεφαπτόμενων δικτύων.

Μόνο σκεφτείτε σε πόσες ομάδες ανήκετε στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης! Τα μέλη του Ποταμιού, ως εκπρόσωποι του πιο δυναμικού κι εξωστρεφούς κομματιού της ελληνικής κοινωνίας, κατέχουν κομβική θέση σε αυτά τα δίκτυα. Μου είναι λοιπόν αδιανόητο να πιστέψω ότι όλοι εμείς δεον μπορούμε να συμβάλουμε στην περαιτέρω διάχυση και μεταλαμπάδευση των κοινών μας ιδεών και αξιών. Γιατί αυτό είναι το Ποτάμι, οι άνθρωποί του και οι αξίες του. Άνθρωποι που πιστεύουν στην παραγωγή, την εξωστρέφεια, την κοινωνική αλληλεγγύη και τη διαγενεακή δικαιοσύνη.

Γι’ αυτό λοιπόν θα συμφωνήσω με την πρόταση του επικεφαλής για συγκρότηση μιας ευρύτερης κεντρώας παράταξης από τη βάση και όχι μέσω πολιτικής συμφωνίας αρχηγών. Το «Μπροστά» άλλωστε έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η Ελλάδα βρίσκεται εν μέσω μιας «τέλειας καταιγίδας». Και παρόλο που τα σημάδια φαίνονταν ξεκάθαρα στον ορίζοντα, η αμφισημεία της κυβένρησης απέναντι στην παγκοσμιοποίηση και η λογική της φτωχοποίησης και της αυτοθυματοποίησης έχουν φέρει τη χώρα στο χείλος του γκρεμού και στα πρόθυρα ανθρωπιστικής, οικονομικής και πολιτειακής κρίσης.

Η λογικής της παγκοσμιοποίησης είναι καθαρά διχαστική: ΝΑΙ ή ΟΧΙ, Μνημόνιο/ Αντι-μνημόνιο, REMAIN or LEAVE (στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου). Βρύθει λοιπόν τέτοιων εξόφθαλμων διλημμάτων. Το ζήσαμε άλλωστε βαθιά στο πετσί μας τον περασμένο Ιούλη.

Η σχέση μεταξύ πολιτικής και οικονομίας, εθνικής κυριαρχίας και δημοκρατίας, βρίσκεται σε έντονη ανισορροπία. Ενόσω οι ανεξέλλεγκτες δυνάμεις της παγκόσμιας οικονομίας δε θωρούν σύνορα, η πολιτική μας οργάνωση παραμένει αγκυλωμένη σε απαρχιωμένες, εσωστρεφείς κι εθνοκεντρικές δομές.

Ο κόσμος από τη μία αντιλαμβάνεται την ανεπάρκεια και την αδυναμία των εκάστοτε εθνικών κυβερνήσεων να δώσουν λύση σε θέματα και προβήματα υπερεθνικής εμβέλειας. Από την άλλη, στα πλαίσια αυτής της πολύπλοκης αλληλεξάρτησης οι σχέσεις αιτίου κι αιτιατού είναι πολύ συγκεχυμένες κι ως εκ τούτου καθίσταται ακόμα πιο δύσκολη η απονομή πολιτικής ευθύνης, μια θεμελιώδης αρχή μιας ευνομούμενης και υγιούς δημοκρατίας.

Αυτό μάλιστα εξηγεί την αμείωτη άνοδο του λαϊκισμού στην Ελλάδα και την Ευρώπη, μιας πολιτικής προσέγγισης που αρέσκεται στο να δημιουργεί εχθρούς κι αποδιοπομπαίου τράγους, να περιχαρακώνει στρατόπεδα κι έτσι να προσφέρει απλοϊκά, εύπεπτα αλλά βέβαια και έωλα πολιτικά αφηγήματα. Πρόκειται για μια πολιτική θεώρηση άκρως επικίνδυνη που απευθύνεται στα χαμηλότερα ένστικτα της αυτοσυντήρησης, του θυμού και της στοχοποίησης. Βασίζει τα πάντα στο διακριτό διαχωρισμό μεταξύ λαού και ελίτ και συχνά βρίσκει καταφύγιο στο οπλοστάσιο του εθνικισμού. Νομίζω ότι το παράδειγμα του κου Trump είναι χαρακτηριστικό!

Οφείλουμε πλέον κι εμείς να αντιπαρατάξουμε ένα πολιτικό αφήγημα εξωστρέφειας, προοδευτικλων μεταρρυθμίσεων και κοινωνικής διακιοσύνης. Δεν αρκεί να εξορθολογήσουμε τον πολιτικό μας λόγο και να τον παρουσιάζουμε σαν ένα πακέτο τεχνοκρατιών λύσεων απέναντι σε έναν κυκεώνα πολύπλοκων ζητημάτων, αλλά πρέπει παράλληλα να εμπνεύσουμε τον κόσμο και να ευαγγελιστούμε ένα νέο όραμα βασιζόμενο στις θεμελιώδεις αρχές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, του φεντεραλισμού και της πραγματικής και πολυεπίπεδης σύγκλισης με τους εταίρους μας.

Η χώρα μας αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο επίκεντρο παγκόσμιων διεργασιών και τεκτονικών αλλαγών. Όσοι θεωρούσαν πως η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίσην του 2007-9 και η επακόλουθη κρίση χρέους της Ευρωζώνης θα περνούσε χωρίς μη αναστρέψιμες πολιτικές συνέπειες ήταν βαθιά γελασμένοι.

Η άνοδος της ιδεολογικής πόλωσης, του λαϊκισμού, του εθνικισμού, ακόμα και των αποσχιστικών τάσεων σε περιοχές της Ευρώπης είναι συμπτώματα της δυσαρμονίας μεταξύ πολιτικής και οικονομίας και της διάβρωσης της αστικής δημοκρατίας όπως την ξέρουμε. Τώρα μάλιστα στην εποχή της οικονομικής κρίσης, της ύφεσης και της αυστηρής λιτότητας που διάγουμε, οι εθνικές μας πολιτικές δομές έχουν απωλέσει τη λεγόμενη «νομιμοποίηση εκ του αποτελέσματος» που απολάμβαναν πριν το ξέσπασμα της κρίσης. Πλέον ο κόσμος διψάει για περισσότερη «νομιμοποίηση εκ των διαδικασιών», θέλει να έχει φωνή, εκπροσώπηση και άμεση συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αυτήν ακριβώς την ανάγκη εκφράζει ο ΣΥΡΙΖΑ με την εμμονή του στις αλλεπάλληλες εκλογές, τα δημοψηφίσματα και την άκρα πολιτικοποίηση των πάντων στη δημόσια σφαίρα.

Ο μόνος τρόπος να αποκαταστήσουμε μια υγιή σχέση λογοδοσίας και δημοκρατικού ελέγχου μεταξύ πολίτη και πολιτικού είναι διττός: πρώτον, πρέπει να ενισχύσουμε την πολιτική εκπροσώπηση του χώρου μας σε τοπικό επίπεδο, δείχνοντας έτσι έμπρακτα ότι οι ιδέες μας μπορούν να φέρουν άμεσα αποτελέσματα δίνοντας λύσεις σε προβλήματα της καθημερινότητας. Δέυτερον, οφείλουμε να αρθρώσουμε ένα ξεκάθαρο όραμα εκδημοκρατισμού των θεσμών της ΕΕ στα πλαίσια της συνεχιζόμενης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Είναι η μόνη λύση στα διλήμματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης που μας ταλανίζουν.

To mprosta.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *